Program „Kolczasty nastolatek”


CZY WIESZ, ŻE MŁODY CZŁOWIEK

  • pragnie przede wszystkim kochać i być kochanym?
  • buntuje się, by wyrazić siebie i poczuć własną wartość?
  • chce większej wolności ale nie wolności niczym nieograniczonej?
  • pragnie żyć marzeniami i realizować szczytne ideały?


  • Program „Kolczasty nastolatek” pomaga lepiej zrozumieć młodego człowieka i w wystawianych przez niego „kolcach” dostrzec potrzeby, które w ten sposób sygnalizuje. Program skierowany jest do każdego, kto towarzyszy nastolatkowi w okresie dorastania.

    Program „Kolczasty nastolatek” zostanie zaprezentowany na konferencjach pedagogiczno - psychologicznych pt. Nastolatek w rodzinie realizowanych w pięciu miastach Polski.




    Poradnik „Kolczasty nastolatek”


    Krótki kurs obsługi nastolatka

    Nie zgub dziecka na złej drodze. Zostań jego przewodnikiem Zmęczony, zatroskany rodzicu! Jeśli masz zbuntowanego nastolatka albo nastoletni stwór właśnie wykluwa się w Twoim domu - ten tekst jest dla Ciebie. Są szkoły rodzenia, a nie słyszy się o szkołach radzenia sobie z dorastającymi dziećmi. Co powoduje, że nastolatek staje się agresywny, buntuje się, w końcu łamie prawo? Co sprawia, że młody człowiek staje się przestępcą? Geny? Środowisko? Wychowanie? Czy można temu przeciwdziałać? Nikt nie rodzi się zły z natury, nikt nie jest skazany na zbłądzenie. Jeśli nastolatek zbłądzi, to oznacza, że nie otrzymał na czas wsparcia, wskazówek. Jeśli nauczymy się dostrzegać małe problemy u swoich dzieci, jest czas, by je rozwiązać zanim staną się problemami poważnymi. By dobrnąć do happy endu, trzeba stawić czoła rwącym nurtom rzek i przy tym nie wypaść za burtę. Niebezpieczeństwo dotyczy nastolatków i dorosłych. To jednak na barkach tych ostatnich spoczywa zadanie ukierunkowania młodego człowieka. Czas młodości to okres budowania podwalin pod dorosłe życie. Błędy popełnione w tym okresie będą kłodami na całej drodze życia. Mogą wręcz skutkować przyszłymi problemami z prawem i zejściem na ścieżkę przestępstwa. Dlatego, choć każdemu zdarza się zbłądzić, nie wolno nam dorosłym zgubić dziecka na złej drodze. Musimy być jego mądrym przewodnikiem, zwłaszcza gdy dojrzewa. Nie wiesz, jak postąpić z własnym dorastającym dzieckiem? Odpowiedź znajdziesz w "Kolczastym nastolatku" - poradnik dostępny na stronie kolczastynastolatek.pl.
    POBIERZ PORADNIK PDF


    Konferencje


    Lekcja pokazowa dla młodzieży
    Wykład poświęcony potrzebom rozwojowym okresu dojrzewania
    Prelekcje praktyków na co dzień pracujących z młodzieżą
    Dyskusja zaproszonych gości, w którą będą mogli się włączyć także uczestnicy konferencji



    Daty i lokalizacje:


    GRUDZIĄDZ | 19.10.2019


    Nastolatek w rodzinie
    I Konferencja psychologiczno-pedagogiczna z cyklu „Kolczasty nastolatek”
    19 października 2019 roku w Grudziądzu odbyła się I konferencja psychologiczno- pedagogiczna z cyklu „Kolczasty nastolatek”. Jej organizatorem była Fundacja Czyste Serca z Bydgoszczy. Odbywała się ona w ramach kampanii medialnej mającej na celu przeciwdziałanie przyczynom przestępczości realizowanej na zlecenie Funduszu Sprawiedliwości Ministerstwa Sprawiedliwości. Pomysłodawcom konferencji przyświecał cel rozpropagowania fachowej wiedzy na temat potrzeb rozwojowych okresu dorastania. Wyszli oni z założenia, że właściwe wsparcie młodego człowieka zmniejsza ryzyko podejmowania przez niego zachowań przestępczych, który zazwyczaj są próbą zastępczego zaspokojenia pojawiających się w tym okresie potrzeb. Zdecydowaną większość uczestników konferencji stanowili rodzice, opiekunowie i wychowawcy. Obecni byli również kapłani, którzy na co dzień zajmują duszpasterstwem rodzin. Pierwsza część konferencji poświęcona była małżonkom. Zarówno ksiądz doktor Adam Bajorki jak i ksiądz profesor Andrzej Pryba, pracownik Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, wskazywali na konieczność wsparcia małżeństw, gdyż współcześnie instytucja małżeństwa przeżywa poważny kryzys. Druga część rozpoczęła się od prelekcji Wiesława Gajewskiego, prezesa Fundacji Czyste Serca, który przedstawił podstawowe założenia programu profilaktycznego „Kolczasty Nastolatek”. W wystąpieniu skupił się na wyczerpującym opisaniu potrzeb rozwojowych okresu dorastania, a także zaprezentował czynniki, które chronią młodego człowieka przed wchodzeniem w zachowania ryzykowne. Wskazał, że najważniejszym z nich jest właściwie funkcjonująca rodzina. Ze względów osobistych w spotkaniu w Grudziądzu nie mogła uczestniczyć doktor Grażyna Kowalczyk, psychoterapeuta i pracownik naukowy Uniwersytetu Szczecińskiego. Tym niemniej na konferencji nie zabrakło prezentacji praktycznych wskazówek dla rodziców nastolatków. Joanna Zglińska, asystent rodziny z Torunia, wskazała na znaczenie matki i ojca w procesie wychowania, a także zaznaczyła konieczność wsparcia rodziców w momencie gdy ich dziecko wschodzi w okres dojrzewania. Ostatnimi prelegentami byli Helena i Krzysztof Rzewuscy, prowadzący placówkę opiekuńczo-wychowawczą Dom Rodzinna Żytnia w Toruniu. Dzielili się oni własnym doświadczeniem wychowawczym i wartościami, które przekazują swoim podopiecznym. Wieńczącym punktem programu była możliwość zadawania pytań wykładowcom. Większość z nich dotyczyła konkretnych trudności, których doświadczają rodzice nastoletnich dzieci. Prelegenci starali się udzielić praktycznych porad, których stosowanie mogłoby być pomocne w rozwiązywaniu rodzicielskich problemów.

    ---

    KROSNO | 05.11.2019

    Nastolatek w grupie rówieśniczej
    II Konferencja psychologiczno-pedagogiczna z cyklu „Kolczasty nastolatek”
    5 listopada 2019 roku w Krośnie odbyła się II konferencja psychologiczno- pedagogiczna z cyklu „Kolczasty nastolatek”. Jej organizatorem była Fundacja Czyste Serca z Bydgoszczy. Odbywała się ona w ramach kampanii medialnej mającej na celu przeciwdziałanie przyczynom przestępczości realizowanej na zlecenie Funduszu Sprawiedliwości Ministerstwa Sprawiedliwości. Pomysłodawcom konferencji przyświecał cel rozpropagowania fachowej wiedzy na temat potrzeb rozwojowych okresu dorastania. Wyszli oni z założenia, że właściwe wsparcie młodego człowieka zmniejsza ryzyko podejmowania przez niego zachowań przestępczych, który zazwyczaj są próbą zastępczego zaspokojenia pojawiających się w tym okresie potrzeb. W konferencji uczestniczyli dyrektorzy, nauczyciele, wychowawcy, pedagodzy i katecheci szkół z Bieszczad i południowego Podkarpacia. Wśród słuchaczy byli także licznie przybyli rodzice nastoletnich dzieci. Uczestnicy otrzymali darmowe egzemplarze poradnika Kolczasty nastolatek autorstwa Wiesława Gajewskiego, prezesa Fundacji Czyste Serca, oraz doktor Grażyny Kowalczyk, psychologa i wykładowcy akademickiego na Uniwersytecie Szczecińskim. Konferencja składała się z dwóch sesji. Pierwsza koncentrowała się na wyczerpującej prezentacji programu profilaktycznego „Kolczasty nastolatek”. W tej części swoje prelekcje mieli autorzy wyżej wspomnianego poradnika. Jednak nim przeszli oni do swoich wystąpień, prezes Fundacji Czyste Serca poprowadził lekcję pokazową z udziałem młodzieży Była ona okazją dla obecnych na sali pedagogów, na co dzień pracujących z młodzieżą, by zapoznać się z metodami, jakie można stosować w pracy z nastoletnim uczniem. Jednocześnie w interesujący sposób ukazała ona nastolatkom znaczenie roli jaką w ich życiu pełnią rodzice, skłaniając ich do próby nawiązania dialogu z nimi. Następujące po niej wykłady prelegentów koncentrowały się wokół teoretycznych i praktycznych założeń programu „Kolczasty nastolatek”. Wiesław Gajewski skupił się przede wszystkim na szczegółowym omówieniu potrzeb rozwojowych, charakterystycznych dla tego okresu życia człowieka. Natomiast doktor Grażyna Kowalczyk, wychodząc od studium przypadków, omawiała sposoby komunikacji z nastoletnim dzieckiem, bowiem, jak wskazywała, od stylu prowadzenia rozmowy w dużej mierze zależy skuteczność oddziaływań wychowawczych. Poobiednia sesja poświęcona była funkcjonowaniu nastolatka w grupie rówieśniczej. Stanowiła ona kontynuację pomysłu, który leżał u podstaw stworzenia cyklu konferencji, by każdą z nich poświęcić jednemu, kluczowemu wymiarowi jego egzystencji. Zaangażowanie młodzieży w różne stowarzyszenia i organizacje stwarza doskonałą okazję, do kształtowania ich charakteru w oparciu o pewien zestaw wartości. Dlatego też prelegentami w tej części byli: ksiądz Jacek Michno, duszpasterz młodzieży oraz Izabela Glesmer, instruktorka Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej. Wystąpienie doktora Krzysztofa Pilarza, który jest zarówno wykładowcą akademickim jak i nauczycielem w szkole, miało charakter bardziej teoretyczny i koncentrowało się wokół zagadnienia współczesnych trendów kulturowych, które w największym stopniu określają tożsamość dzisiejszej młodzieży. Konferencję zamknęła debata, w której uczestniczyli wszyscy prelegenci. Toczyła się ona wokół tematu: W jaki sposób kształtować świat wartości młodych ludzi? Uczestnicy dyskusji zgodzili się, że klucz do odpowiedzi na zadane pytanie kryje się w bliskim kontakcie z młodzieżą oraz w zainteresowaniu ich dylematami i istotnymi dla nich sprawami.

    ---

    PRZEMYŚL | 06.11.2019

    Nastolatek w szkole
    III Konferencja psychologiczno-pedagogiczna z cyklu „Kolczasty nastolatek”
    6 listopada 2019 roku w Przemyślu odbyła się III konferencja psychologiczno- pedagogiczna z cyklu „Kolczasty nastolatek”. Jej organizatorem była Fundacja Czyste Serca z Bydgoszczy. Odbywała się ona w ramach kampanii medialnej mającej na celu przeciwdziałanie przyczynom przestępczości realizowanej na zlecenie Funduszu Sprawiedliwości Ministerstwa Sprawiedliwości. Pomysłodawcom konferencji przyświecał cel rozpropagowania fachowej wiedzy na temat potrzeb rozwojowych okresu dorastania. Wyszli oni z założenia, że właściwe wsparcie młodego człowieka zmniejsza ryzyko podejmowania przez niego zachowań przestępczych, który zazwyczaj są próbą zastępczego zaspokojenia pojawiających się w tym okresie potrzeb. W konferencji uczestniczyli dyrektorzy, nauczyciele, wychowawcy i pedagodzy szkół z Przemyśla i okolic oraz rodzice nastoletnich dzieci. Uczestnicy otrzymali darmowe egzemplarze poradnika Kolczasty nastolatek autorstwa Wiesława Gajewskiego, prezesa Fundacji Czyste Serca, oraz doktor Grażyny Kowalczyk, psychologa i wykładowcy akademickiego na Uniwersytecie Szczecińskim. Konferencja składała się z dwóch sesji. Pierwsza koncentrowała się przede wszystkim na wyczerpującej prezentacji programu profilaktycznego „Kolczasty nastolatek”. Tę część rozpoczęła lekcja pokazowa z udziałem młodzieży. Była ona okazją dla obecnych na sali pedagogów, na co dzień pracujących z młodzieżą, by zapoznać się z metodami, jakie można stosować w pracy z nastoletnim uczniem. Jednocześnie w interesujący sposób ukazała ona nastolatkom znaczenie roli jaką w ich życiu pełnią rodzice, skłaniając ich do próby nawiązania dialogu z nimi. Następnie w imieniu Małgorzaty Rauch, Podkarpackiego Kuratora Oświaty, głos zabrała Dorota Szpunar-Eckhardt, starszy wizytator. Jej prezentacja wpisywała się już w drugą sesję konferencji, poświęconą zagadnieniu funkcjonowaniu nastolatka w szkole. Temat jej wystąpienia koncentrował się przede wszystkim na aktach prawnych, regulujących kwestie wychowania na polu oświaty, ze szczególnym uwzględnieniem regulacji dotyczących współpracy szkoły z rodzicami. Kolejne wykłady prelegentów skupiały się wokół teoretycznych i praktycznych założeń programu „Kolczasty nastolatek”. Wiesław Gajewski omówił temat potrzeb rozwojowych, charakterystycznych dla tego okresu życia człowieka. Natomiast doktor Grażyna Kowalczyk, wychodząc od studium przypadków, analizowała sposoby komunikacji z nastoletnim dzieckiem, bowiem, jak wskazywała, od stylu prowadzenia rozmowy w dużej mierze zależy skuteczność oddziaływań wychowawczych. Druga sesja była powrotem do tematyki szkolnictwa, zainicjowanej przez panią Dorotę Szpunar-Eckhardt i stanowiła kontynuację pomysłu, który leżał u podstaw stworzenia cyklu konferencji, by każdą z nich poświęcić jednemu istotnemu wymiarowi życia nastolatka. Pierwsza głos zabrała Aneta Socha, pracująca jako pedagog szkolny w Zespole Szkół Budowlanych i Ogólnokształcących w Jarosławiu. W trakcie prezentacji wskazywała jak odpowiedzialne jest pełnione przez nią stanowisko, jakie nadzieje wiążą z funkcją pedagoga uczniowie i w jaki sposób może on pomóc uczęszczającym do szkoły nastolatkom. Występujący po niej doktor Krzysztof Pilarz, wykładowca akademicki na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika i nauczyciel, przedstawił szkolę jako miejsce, w której młody człowiek szuka potwierdzenia własnej wartości. Dokonuje się ona w warunkach instytucji masowej, w której trudno o indywidualne podejście do każdego nastolatka, a otaczająca go kultura narzuca pewne normy, które utożsamiają wartość osobistą z posiadaniem rzeczy materialnych. Konferencję zamknęła debata, w której uczestniczyli wszyscy prelegenci. Toczyła się ona wokół tematu: Jak nauczyciel (wychowawca) może pomóc młodemu człowiekowi odkryć i rozwinąć swój potencjał? Po tym, jak każdy uczestnik dyskusji, odniósł się do postawionego problemu, również obecni na sali słuchacze mogli zadawać pytania. W swojej większości koncentrowały się one wokół zagadnienia jaki zakres wolności można zostawić młodemu człowiekowi.

    ---

    CZĘSTOCHOWA | 08.11.2019

    Seksualność nastolatka
    IV Konferencja psychologiczno-pedagogiczna z cyklu „Kolczasty nastolatek”
    8 listopada 2019 roku w Częstochowie odbyła się IV konferencja psychologiczno- pedagogiczna z cyklu „Kolczasty nastolatek”. Jej organizatorem była Fundacja Czyste Serca z Bydgoszczy. Odbywała się ona w ramach kampanii medialnej mającej na celu przeciwdziałanie przyczynom przestępczości realizowanej na zlecenie Funduszu Sprawiedliwości Ministerstwa Sprawiedliwości. Pomysłodawcom konferencji przyświecał cel rozpropagowania fachowej wiedzy na temat potrzeb rozwojowych okresu dorastania. Wyszli oni z założenia, że właściwe wsparcie młodego człowieka zmniejsza ryzyko podejmowania przez niego zachowań przestępczych, który zazwyczaj są próbą zastępczego zaspokojenia pojawiających się w tym okresie potrzeb. W konferencji uczestniczyli dyrektorzy, nauczyciele, wychowawcy, pedagodzy szkół Częstochowy i innych miejscowości województwa śląskiego. Wśród słuchaczy byli także licznie przybyli rodzice nastoletnich dzieci. Uczestnicy otrzymali darmowe egzemplarze poradnika Kolczasty nastolatek autorstwa Wiesława Gajewskiego, prezesa Fundacji Czyste Serca, oraz doktor Grażyny Kowalczyk, psychologa i wykładowcy akademickiego na Uniwersytecie Szczecińskim. Konferencja składała się z dwóch sesji. Pierwsza koncentrowała się na wyczerpującej prezentacji programu profilaktycznego „Kolczasty nastolatek”. W tej części swoje prelekcje mieli autorzy wyżej wspomnianego poradnika. Jednak nim przeszli oni do swoich wystąpień, prezes Fundacji Czyste Serca poprowadził lekcję pokazową z udziałem młodzieży Była ona okazją dla obecnych na sali pedagogów, na co dzień pracujących z młodzieżą, by zapoznać się z metodami, jakie można stosować w pracy z nastoletnim uczniem. Jednocześnie w interesujący sposób ukazała ona nastolatkom znaczenie roli jaką w ich życiu pełnią rodzice, skłaniając ich do próby nawiązania dialogu z nimi. Następujące po niej wykłady prelegentów koncentrowały się wokół teoretycznych i praktycznych założeń programu „Kolczasty nastolatek”. Wiesław Gajewski skupił się przede wszystkim na szczegółowym omówieniu potrzeb rozwojowych, charakterystycznych dla tego okresu życia człowieka. Natomiast doktor Grażyna Kowalczyk, wychodząc od studium przypadków, omawiała sposoby komunikacji z nastoletnim dzieckiem, bowiem, jak wskazywała, od stylu prowadzenia rozmowy w dużej mierze zależy skuteczność oddziaływań wychowawczych. Druga sesja poświęcona seksualności nastolatka. Stanowiła ona kontynuację pomysłu, który leżał u podstaw stworzenia cyklu konferencji, by każdą z nich poświęcić jednemu, kluczowemu wymiarowi jego egzystencji. Niewątpliwie w okresie dojrzewania, budząca się sfera seksualna powoduje w młodym człowieku szereg napięć i stawia go przed wieloma pytaniami. Właściwe zintegrowanie i ukierunkowanie seksualności staje się jednym z podstawowych wyzwań tego czasu. Dlatego też pierwsza prelekcja Barbary Charczuk, nauczycielki i konsultantki przedmiotu wychowania do życia w rodzinie, poświęcona była poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie o kontekst, w jakim pojawia się wśród młodzieży problem inicjacji seksualnej. W kolejnym wystąpieniu Aleksandra Gil, pedagog i ekspert Fundacji Edukacji Zdrowotnej i Psychoterapii, wskazała na świat wirtualny, będący ważnym punktem odniesienia dla młodych ludzi. W internecie seksualność staje się towarem, który sprzedaje się w celu zyskania uwagi innych użytkowników sieci. W ostatniej prezentacji Szymon Gajewski, fundator Fundacji Czyste Serca, przedstawił program wychowania seksualnego Fundacji. Jest on propozycją zajęć dla młodzieży, które ukazują seksualność jako potencjał służący budowaniu trwałych relacji międzyosobowych. Konferencję zamknęła debata, w której uczestniczyli wszyscy prelegenci. Toczyła się ona wokół tematu: Jak ukazać młodemu człowiekowi związek seksualności z miłością? Paneliści podkreślili, że koniecznym jest uświadomienie młodzieży, że ich podstawowym pragnieniem jest kochać bycie kochanym, a wejście w relacje seksualne poza tym kontekstem może budzić rozczarowanie i spowodować zanik wiary w istnienie miłości.

    ---

    ŁOMIANKI | 20.11.2019

    Instytut Studiów nad Rodzina AKM
    Nastolatek nie chce rozmawiać z rodzicami, jest przygnębiony czy roztargniony albo przeciwnie – wiecznie się kłóci, podważa zdanie starszych? Jak przeżyć trudny czas dorastania dziecka? Nad tym pytaniem pochylali się wspólnie prelegenci i słuchacze konferencji „Nastolatek w drodze do dojrzałej osobowości”. Ta V z cyklu konferencji psychologiczno-pedagogiczna została zorganizowana 20 listopada w Łomiankach w ramach kampanii medialnej mającej na celu przeciwdziałanie przyczynom przestępczości realizowanej na zlecenie Funduszu Sprawiedliwości Ministerstwa Sprawiedliwości. POZNAĆ KOLCZASTEGO NASTOLATKA Polskę od lat obiegają głośne opinie o krnąbrnych młodych ludziach, których przyszłość dorośli spisują na straty. Przekaz medialny bombarduje odbiorców obrazami strasznych dramatów rodzinnych, dramatów wieku nastoletniego. Naświetla przede wszystkim nieszczęścia i zagrożenia. W takich sytuacjach dorośli doświadczają odrętwiającego strachu, wobec którego czują się bezradni. A kiedy szum medialny cichnie, przechodzą do porządku dziennego, czasem w ogóle nie wyciągając wniosków. Fundacja Czyste Serce odpowiedzialna za realizację programu zapobiegania przestępczości „Kolczasty nastolatek” podaje pomocną dłoń i młodym i starszym. Jedną z form wsparcia były zorganizowane w różnych częściach Polski konferencje „Nastolatek w rodzinie”. – Wkroczenie w przestępczy świat to już wierzchołek góry lodowej, to przejaw prowadzonego stylu życia. Przyczyny takich działań kumulują się niżej. Trzon lodowca stanowią różne zachowania ryzykowne – zażywanie substancji psychoaktywnych, wczesna inicjacja seksualna czy zachowania przemocowe. Natomiast u jego podstawy leżą niezaspokojone potrzeby rozwojowe nastolatka. Od zaspokojenia tych potrzeb – przede wszystkim miłości i bliskości – zależy przyszłe życie młodego człowieka. W naszym społeczeństwie brakuje subtelnego przekazu pedagogicznego – podkreśla Wiesław Gajewski, prezes Fundacji Czyste Serca. Ostatnią z cyklu konferencję prowadził Szymon Gajewski. – Młodzi ludzie nie manifestują swoich potrzeb wprost, ale właśnie poprzez „kolce”, które mogą wydawać się odpychające, a pod którymi kryją się konkretne potrzeby młodych ludzi. Trudno je zidentyfikować, dlatego chcemy pokazać naszą perspektywę rozumienia nastolatka, zakorzenioną w pedagogice i psychologii – powitał zebranych konferansjer. Spotkanie zostało podzielone na dwie sesje. Najpierw głos zabrali specjaliści, a następnie swoimi refleksjami podzielili się ludzie młodzi. W pierwszej części Wiesław Gajewski mówił o potrzebach rozwojowych okresu dorastania, dr Grażyna Kowalczyk, psycholog z Uniwersytetu Szczecińskiego przedstawiła psychopedagogiczne aspekty okresu dorastania jako studium przypadków, natomiast prof. Jacek Kurzępa, socjolog młodzieży z Uniwersytetu SWSP w Warszawie przygotował wykład „Młodość w perspektywie wielu możliwości”. CZYNNIKI I POTRZEBY ROZWOJOWE NASTOLATKA Co tak naprawdę mną kręci? – zadaje sobie pytanie nastolatek. To on najpierw ma „problem” ze sobą, odczuwa szereg frustracji związanych z okresem dojrzewania, jak wyjaśnił słuchaczom pierwszy prelegent Wiesław Gajewski, specjalista nauk o rodzinie. Zmienia się ciało nastolatka, a nastroje i odczucia zbijają z tropu. – Determinują go różne czynniki rozwojowe i to nie tylko burza hormonów, czyli neurohormonalny skok 2 pokwitaniowy, ale i skierowanie ku rówieśnikom, potrzeba miłości, intensywna i wydajna praca układu nerwowego, aktywność myślenia pojęciowego, czyli wyobraźnia intelektualna – wymieniał Wiesław Gajewski. A co mnie kręci? – to drugie pytanie stawiane przez młodego człowieka, pytanie o pola jego aktywności. Wiesław Gajewski wymienił pięć obszarów szczególnie istotnych w życiu nastolatka: kochać i być kochanym, bunt i mocowanie się, wolność osobista, odkrywanie talentów i zdolności oraz marzenia i ideały. – W tym okresie potrzeba miłości w stosunku do rówieśników jest ogromna, choć nie polega na budowaniu personalnej, trwałej relacji, ani tym bardziej na dążeniu do współżycia. Młody człowiek rozeznaje w tym czasie swoją zdolność do odczuwania miłości. Nie tyle żyje tym, co widzi i myśli, ale tym, co czuje. – tłumaczył prelegent. W pierwszym z wymienionych obszarów niezwykle ważna jest bliskość rodziców, ich bezwarunkowa miłość i poczucie bezpieczeństwa, kiedy musi np. wyleczyć zranione serce. A jednocześnie ważna dla nastolatka jest możliwość konfrontacji. Bunt młodych nie jest wymierzony w rodziców, oni chcą wyrazić siebie wobec autorytetów i w ten sposób zbudować swoją własną tożsamość. Jednak zachowanie nastolatka jest oczywiście uzależnione od historii relacji rodzinnej i temperamentu życia rodzinnego. – Budowanie historii rodziny można porównać do robienia zdjęć aparatem fotograficznym na kliszę. Po latach zdjęcia są na tzw. negatywie, tym negatywem jest historia rodzinna. Kiedy dziecko staje się nastolatkiem, wywołujemy negatyw. Zachowanie nastolatka jest obrazem życia rodzinnego, wynikiem wieloletnich relacji. Ważna jest gotowość, by zawsze tworzyć możliwość powrotu. Mimo wszystko – wyjaśniał Wiesław Gajewski. Podkreślił też, jak ważna jest wolność osobista młodego, przestrzeń do realizowania siebie, a jednocześnie stawianie granic. – Rodzice stawiający wymagania to punkt podparcia. Komunikat: „wróć do godz. 22” oznacza, że ufam dziecku, ale jednocześnie o nie dbam. To właśnie wyjście naprzeciw potrzebie wolności nastolatka. Rodzic, który marudzi, zleca obowiązki jest bezcenny, nawet jeśli młody nie będzie respektował zasad – zaznaczył Wiesław Gajewski. Przytoczył też przykład z Forum Młodych w Bydgoszczy, podczas którego 18-letnia dziewczyna przyznała, że młodzi chcieliby sami podejmować decyzje i uczyć się na swoich błędach. Bo wolność to potrzeba odpowiedzialności. Dawanie pełnego luzu w relacji rodzic-dziecko, a także brak czasu i zainteresowania problemami młodego, to błędy krytyczne w relacji do dorastających dzieci, jak podsumował prelegent. JAK WYCHOWYWAĆ? Na początku wykładu doktor Grażyna Kowalczyk podkreśliła, że na okres dorastania należy przygotować nie tylko dziecko, ale także rodziców, by byli świadomi zmian, które będą zachodzić. – Dorośli ludzie mało pamiętają z okresu dorastania, albo nie chcą pamiętać – stwierdziła psycholog i podała swoją definicję słowa „wychowanie”: 1. To praca rodziców nad sobą i ze sobą – w tym obszarze nie ma dziecka. Rodzice mają przeprowadzić diagnozę, czy są przygotowani do rodzicielstwa. Co będą musieli zmieniać podczas wykonywania zadań związanych z wychowaniem dzieci? 2. Wychowywać to żyć tak, by dziecko przejęło od rodzica to, co dorosły chce, by przejęło. 3 – Same słowa i nakazy nic nie dają. Głównym celem wychowania nie jest to, by dziecko skończyło prestiżową uczelnię, ale ukształtowało zdrowy obraz siebie. To nie jest egoizm. Bardzo ważne, by dziecko akceptowało całego siebie, również swoje negatywne strony – podkreśliła Grażyna Kowalczyk. Budowanie tożsamości w okresie dziecięcym to zadanie rodziców. Ale w okresie dorastania nastolatek musi przejąć prowadzenie tego procesu. Zburzyć budowlę wznoszoną przez rodziców i postawić ją na nowo samodzielnie. Jeśli dorośli zadbali o solidny fundament, młody będzie sięgał po odpowiednie wartości, których nauczyli go rodzice. – Nastolatek jest kolczasty nie dlatego, że jest zły, ale musi się zmierzyć ze swoimi problemami – dodała. Doktor Kowalczyk opisała też przypadek Kingi, która kiedyś otwarta i radosna, teraz zamyka się sama w pokoju, jest roztargniona, obniżyły się jej wyniki w nauce. Nie chciała rozmawiać z mamą, jednak rodzice nie dali za wygraną. Wreszcie opowiedziała, że zakochała się w chłopaku, ale nie ma odwagi z nim porozmawiać, boi się, że zostanie jedną z jego dziewczyn, tylko na chwilę. Pani psycholog zaprezentowała dwie reakcje rodziców: krytyczną – „teraz nie ma czasu na miłość, ale na naukę, chłopcy w tym wieku nie potrafią jeszcze kochać, ale ranią dziewczyny” oraz wspierającą – „rozumiemy twoje uczucia, też byliśmy zakochani i się stresowaliśmy, ale jeśli nie spróbujesz porozmawiać, to nie dowiesz się, co ten chłopak myśli”. – W pierwszej sytuacji Kinga może pomyśleć, że nie może liczyć na zrozumienie rodziców. Wątpi w ich miłość skoro zależy im przede wszystkim na ocenach córki. Może zacząć się izolować, popaść w depresję i destrukcyjne zachowania, jak samookaleczanie się. W przypadku krytycznej postawy dorosłych nie tylko dzieci ponoszą konsekwencje, ale i rodzice. Mogą oni pozbawić się wiedzy o dziecku – tłumaczyła psycholog. Niespełniona potrzeba miłości, odrzucenie, jest szczególnie bolesne dla nastolatka. – Wtedy należy pozwolić odreagować młodej osobie, ale z drugiej strony nie odpuszczać, próbować rozmawiać, okazywać wsparcie. To bardzo ważne chwile, żadne słowa nie są wtedy potrzebne. Przy wspierającej postawie mamy okazję ustrzec dzieci przed wieloma innymi konsekwencjami – zauważyła Grażyna Kowalczyk. Kolejną kwestią, na którą prelegentka zwróciła uwagę, był wykaz kar i nagród. – Zwykle są to kary, które nic nie zmieniają. Tak samo nagrody. Wychowanie polega raczej na wyznaczaniu granic i dyscyplinowaniu – doktor Kowalczyk przestrzegała też przed stosowaniem kar, których w praktyce nie da się zastosować, przed niekonsekwencją. – Dzieci potrzebują rodziców myślących, a nie idealnych. Wielką wartością w wychowaniu nastolatków jest cierpliwość. Trzeba być spokojnym i konsekwentnym. Dzięki wychowaniu dzieci mamy okazję zmieniać siebie – stwierdziła. Cierpliwość szczególnie przydaje się w okresie młodzieńczego buntu. Rodzic powinien według pani psycholog spokojnie wysłuchać nawet wykrzyczanych żalów nastolatka, bo wtedy mówi prawdę, wtedy można go poznać. Dzieci w okresie dorastania w brutalny czasem sposób sprawdzają, czy rodzic kocha, czy nastolatek jest dla niego ważny? Mają prawo do buntu, który może być konstruktywny. Nastolatkowie eksperymentują, budując swoją tożsamość. – Czasami potrzeba sprytu, by dyskretnie kontrolować dziecko. Trzeba je obserwować. Rozmawiać z młodym to wielka sztuka! Dziewczyna po próbie samobójczej cała się zakrywa, nawet głowę zasłania kapturem. Ja się staram na początku chociaż o spojrzenie – opowiadała doktor Kowalczyk. – Trzeba budować taką więź, by dziecko chciało rozmawiać – podsumowała. 4 W ŚWIECIE „WIELOBYCIA” Profesor Jacek Kurzępa w ostatnim wykładzie pierwszej sesji wyjaśnił pojęcie „wielobycia” młodych ludzi i jego konsekwencje na przykładzie Pol'and'Rock Festival, dawnego Przystanku Woodstock. Sam od lat jeździ na festiwal i współorganizuje ewangelizację – Przystanek Jezus na polach woodstockowych, prowadząc równolegle badania socjologiczne. Zauważył, że uczestnicy festiwalu przedstawiają pełną różnorodność – to osoby różnych kultur, wyznań i światopoglądów. Na festiwal przyjeżdżają zarówno starsi, jak i młodsi. – Dynamika zdarzeń na festiwalu jest niebywała, bo tak jest dzisiaj konfigurowany świat. Woodstock jest odzwierciedleniem habitusu, w jakim funkcjonuje dziś młody człowiek, a żyje w świecie nadmiaru i pędu. Niestety, to przynosi poważne konsekwencje w ich odbieraniu rzeczywistości – stwierdził profesor. Przywołał autorytety świata współczesnej nauki społecznej, socjologicznej, psychologii społecznej, które mówią o tym, że młodzi ludzie żyją w świecie natychmiastowości. Profesor Kurzępa zaproponował swoje pojęcie tzw. wielobycia. – To wielotożsamowość. Młody człowiek ma wiele obliczy, nakłada na siebie rozmaite kalki zapożyczone ze świata mediów – mówił profesor. Problem polega na tym, że chwilowa, wykreowana autoprezentacja skleja się z jego prawdziwym wizerunkiem, a to przecież tylko jego wyobrażenie o sobie, jak dalej konstatował. – W realnej rzeczywistości taka osoba może nie tylko inaczej wyglądać, ale mieć nawet inny charakter! – Jeśli mamy dzisiaj do czynienia z „wielobyciem”, które mocno podkreślam, to niesie w sobie cechę obnażania się. Ma charakter ekshibicjonizmu społecznego na użytek współczesnych nośników komunikowania o sobie – mówił, dając przykład influencerów, którzy przyjmują postawę otwartości o sobie, którą traktują użytkowo. – Młody człowiek, nie ma jeszcze umiejętności buforowania, co można uprzedmiotowić z samego siebie, a co nie powinno być przedmiotem oglądania czy opiniowania ze strony widzów – profesor Kurzępa stwierdził, że jest to powodem wpadania w różne pułapki zastawione na przykład przez szantażystów czy pedofilów. – „Wielobycie” młodych polega też na tym, że mogą uczestniczyć w Pol'and'Rock Festival, a po jego zakończeniu iść na pielgrzymkę. Ale nie wiadomo za czym pójdą na stałe. Jacek Kurzępa skupił się również na znanym z psychologii rozwojowej pojęciu „uwrażliwość”. Pojęcie to charakteryzuje delikatną naturę młodego człowieka, wrażliwego na każde słowo i gest. A młodzi nagminnie okładają się hejtem, najczęściej w przestrzeni wirtualnej. Czasem są ofiarami, a czasem sprawcami hejtu. – To niebywale ważne, by w świecie naskórkowości i natychmiastowości dawać świadectwo normatywności. Nie tylko świadectwo naszej wiary, ale też savoir-vivre’u, otwartości komunikacyjnej na drugiego człowieka i traktowania go podmiotowo, a nie przedmiotowo – spuentował prof. Kurzępa. DYSKUSJA Po wystąpieniu specjalistów niemal całe audytorium chętnie zaangażowało się w dyskusję. Jedni zadawali pytania do prelegentów, inni dzielili się swoimi doświadczeniami z pracy pedagogicznej i rodzinnych relacji z nastolatkami. Miedzy innymi padło pytanie, jak pomóc żyć młodemu człowiekowi w świecie „wielobytowości”? W odpowiedzi wykładowcy podkreślili raz jeszcze – najważniejsze są zaufanie i rozmowa. Poradzili też, by nie 5 przyrównywać dzisiejszego świata młodych do czasów swojej młodości, ale poprosić o wprowadzenie do niego. Okazać zainteresowanie, ale na zasadzie wzajemności – warto też zaprezentować nastolatkom świat dorosłych. Mimo, że muzyka młodych nam nie odpowiada – posłuchać, próbować zrozumieć, poprosić o wytłumaczenie. – To, z czym najczęściej się spotykam podczas terapii, to ból emocjonalny u młodych ludzi. Ból opuszczenia, porzucenia i niezrozumienia – przyznała dr Grażyna Kowalczyk. GŁOS MŁODYCH Otwierając drugą sesję prowadzący konferencję Szymon Gajewski zaznaczył, że celem spotkania jest nie tylko rozmowa o nastolatkach, ale także uważne słuchanie i dialog z młodym pokoleniem. Dlatego w tej części głos zabrali młodzi: Katarzyna Sokołowska z Polskiej Rady Organizacji Młodzieżowych, Daria Markuszewska z Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży oraz Tomasz Smyk z Ruchu Czystych Serc. Poruszyli różne zagadnienia dotyczące świata młodych ludzi – kształtowanie charakteru i tożsamości na różnych polach, na przykład w obszarze płciowości, ale też narastające problemy psychiczne, m.in. depresje wśród młodzieży. Zachęcili do rozmowy na temat edukacji i wpływu rozwoju technologicznego na kondycję młodego człowieka, przede wszystkim na jego relacje z innymi. Po obu sesjach prelegenci ponownie odpowiadali na pytania z sali, ale przyszedł również czas na burzę mózgów – młodsi i starsi wymienili się swoimi refleksjami podczas panelu dyskusyjnego. – Może dorosły nie zawsze słyszy lub rozumie, co młody chce mu powiedzieć, z drugiej strony może starszy chce dać młodemu radę? – zachęcał do dialogu Szymon Gajewski. Tomasz Smyk stwierdził, że dorosły nie jest zwolniony z ciągłego rozwoju i edukowania siebie. Powinien przekazywać młodemu człowiekowi wartość poszerzania horyzontów i czerpaną z takiej aktywności radość. Podkreślił również potrzebę poświęcania czasu na rozmowę ze swoim dzieckiem czy uczniem i refleksyjnej obserwacji. Katarzyna Sokołowska zaapelowała o dawanie przestrzeni młodym przy dokonywaniu wyborów życiowych, nie negując jednak stawiania granic. Według Darii Markuszewskiej dorośli powinni się nauczyć słuchania dzieci. – Zauważyłam, że rodzice budują relacje ze swoimi dziećmi na podstawie relacji ze swoimi rodzicami, a to bardzo często rodzi konflikty, bo czasy się zmieniają. Warto zastanowić się, czy próbuję podjąć wysiłek zrozumienia dziecka – stwierdziła. Organizatorzy konferencji dziękowali młodym za ich głos oraz audytorim za uważne wysłuchanie prelekcji i tak dużą aktywność, dzięki której spotkanie zyskało na wartości. – Bardzo dziękuję za to, że jesteście. O tyle jestem młoda, na ile uczę się młodości od młodych. Najważniejsze jest uczenie się waszego świata i słuchania – stwierdziła Grażyna Kowalczyk.




    DEBATY REDAKCYJNE


    LEKCJA POKAZOWA



    KONTAKT



    Więcej informacji pod numerem telefonu:

    663 748 497



    Pytania kierować można również na adres:

    konferencje@czysteserce.org.pl



    Podmiot odpowiedzialny:
    Fundacja Czyste Serce
    ul. Kossaka 60/9, 85-307 Bydgoszcz
    mail: fundacja@czysteserce.org.pl
    www.czysteserce.org.pl